TWİTTER SAYFAMIZ FACEBOOK TA TAKIP ET YOUTUBE KANALIMIZ PINTEREST BOARDS
 
  nasilyapicam
  GUZELLIK-BAKIM NASIL YAPICAM
  YENI TREND MODA GALERI
  DIYET NASIL YAPICAM?
  ACIL DURUM NASIL YAPICAM
  SAGLIK NASIL YAPICAM
  => HIPNOZ NASIL YAPILIR?
  => YIYEREK NASIL ZAYIFLANIR?
  => EN DOGRU MEVSIMSEL YEMEK PLANLAMASI NASIL OLUR?
  => BESLENMEDE CAY ONEMLIMIDIR?
  => HANGI BITKILER-BITKILAR HANGI HASTALIKLARA CAREDIR?
  => UZAY DIYETI NEDIR-NASIL YAPILIR?
  => DOGRU DIYET NASIL YAPILIR?
  => ARAC TUTMAMASI ICIN NE YAPMALIYIM?
  => BAGIRSAKLARIMDA KURT VAR NE YAPICAM?
  => MANTAR-DERIDE KASINTI-NE YAPMALI-TEDAVI YONTEMLERI?
  => ARPACIK SIK CIKIYOR NE YAPMALIYIM?
  => AYAK TIRNAKLARIMI NASIL KESMELIYIM?
  => GUNLUK AYAK BAKIMIMI NASIL YAPARIM?
  => CATLAK TOPUKLAR NE YAPMALI
  => ACLIK KRIZINE KARSI DIYET VARMIDIR?
  => BACAKLARIMDA KIL DONMESI VAR NE YAPMALIYIM?
  => SONBAHAR DEPRESYONU NE YAPMALIYIM?
  => YASLANMAK ISTEMIYORUM NE YAPMALIYIM?
  => VUCUT SAATI NEDIR NEREDE BULUNUR?
  => GENC KALMAK ISTIYORUM SIRRI NEDIR?
  => EVDEKI RADYASYONDAN NASIL KORUNURUM?
  => FAZLA VITAMIN KULLANMAK ZARARLIMIDIR?
  => EBRU SALLI FORMULU-SACLARINIZ DOKULMESIN DIYE KARISIM
  => SAGLIK ICIN MUCIZEVI 19 BESIN OGESI
  => SEMIZOTU KULLANMAK FAYDALIMIDIR?
  => BALGAM NASIL TEDAVI EDILIR?
  => OKSURUGE CARE BITKI-KETEN TOHUMU-
  => ENFEKSIYON HASTALIKLARI-GRIP- NASIL ENGELLENIR?
  => LENF SISTEMINI HANGI BITKI GUCLENDIRIR?-KUS UVEZI-
  => ADET ONCESI PSIKOLOJIK SIKINTILAR HASTALIK BELIRTISIMIDIR?
  => BAYANLARIN EN GUCLU ILACI NEDIR?
  => KADINLARA OZEL 10 ONEMLI KANSER BELIRTISI NEDIR?
  => HER DERDE DEVA 5 BAHARAT NEDIR?
  => KUSBURNU MEVSIMSEL GRIBE KARSI KORUYOR
  => MIDE AGRISI ICIN BITKISEL COZUM NEDIR?
  => COREK OTUNUN FAYDALARI NEDIR?
  => BOBREKLERIMDE TAS VAR NE YAPICAM-KUR VARMI?
  => SONBAHAR'DA HASTALANMAMAK ICIN NE YAPMALIYIM?
  => MEVSIMSEL BITKINLIKTEN KORUNMAK ICIN BITKISEL TARIFLER?
  => MARGARIN TUKETMEK ZARARLIMIDIR?
  => YASLANMAYI ONLEYICI BESINLER NELERDIR?
  => VARIKOSEL NEDIR-NASIL TEDAVI EDILIR?
  => VITAMIN HAPI KULLANMAK ZARARLIMIDIR?
  => RUH HALINE GORE BESLENME NASIL OLMALIDIR?
  => YENI ARASTIRMALARA GORE KANSERIN BELIRTILERI NELERDIR?
  => ASTIM NEDIR-NASIL TEDAVI EDILIR-BELIRTILERI NELERDIR?
  => BEL SOGUKLUGU NEDIR-BELIRTILERI NELERDIR-NASIL TEDAVI EDILIR?
  => ANTROPOZ NEDIR-BELIRTILERI NELERDIR-NASIL TEDAVI EDILIR?
  => BEL AGRISI-SIRT AGRISINDAN KURTULMANIN 10 YOLU NEDIR-VARMIDIR?
  => SOLUNUM SISTEMI ORGANLARI VE ONEMLI HASTALIKLAR NELERDIR-AKCIGER TEDAVISI NASIL YAPILIR?
  => PROSTATIK MASAJ NEDIR-NASIL YAPILIR?
  => HER GUN TUKETMEMIZ GEREKEN GIDALAR HANGILERIDIR?
  => MASTURBASYON ZARARLIMIDIR-NE KADARI KAFIDIR-YARARLARI NEDIR?
  => DETOKS NEDIR-NASIL YAPILIR-TARIFI-FAYDALARI-NE KADAR YAPILMALI?
  => GRIP VE SOGUK ALGINLIGINDAN KORUNMAK ICIN NE YAPMALIYIM?
  => GRIBE KARSI KORUMA SAGLAYAN 5 ETKILI MEYVE?
  => KOLESTEROL NASIL DUSURULUR-NASIL BESLENMELIYIM?
  => BAL OKSURUGE CAREMIDIR?
  => BAGISIKLIK SISTEMINI GUCLENDIREN 10 BESIN VE YARARLARI?
  => "TAS DEVRI DIYETI"KITABIN YAZARINDAN SUYUN FAYDALARI?
  => BITKISEL TEDAVILERDE DIKKAT EDILMESI GEREKEN KONULAR?
  => DEPRESYON NEDIR-NASIL KURTULURUM-NE YAPMALIYIM?
  => BOYUN FITIGI NEDIR-NASIL TEDAVI EDILIR VE ANLASILIR?
  => DAMAR SERTLIGI NEDIR-NASIL TEDAVI EDILIR?
  => SEKS BAGIMLILIGINDAN NASIL KURTULURUM-NEDIR-TEDAVI YONTEMLERI?
  => SEKS-PORNO BAGIMLILIGINDAN NASIL KURTULURUM-NEDIR-TEDAVI YONTEMLERI?
  => DISLERIMIN CURUMEMESI ICIN NE YAPMALIYIM?
  => DIS BAKIMI NASIL YAPILIR-PRATIK YONTEMLERI?
  => KEREVIZIN FAYDALARI NELERDIR?HANGI VITAMINLER BULUNUR?
  => NASIL ZEHIRLENIYORUZ?
  => BITKISEL ILACLARI KULLANMAK DOGRUMU?
  => ERKEKLERIN YAPTIRMASI GEREKEN TESTLER NELERDIR?
  => PROF.DOKTOR OSMAN MUFTUOGLU-2010 YILININ BESLENME YASALARI
  => BIR INSAN NEDEN SIGARA ICER-KURTULMA YOLU VARMI?
  => SEKER HASTALARINA IYI GELEN DIYET VE BESLENME TARZI NEDIR?
  => IBRAHIM SARACOGLU-KURLERI-KURU-KARACIGER-SEKER HASTALARINA-SAC DOKULMESINI-IKTIDARSIZLIK-KUR-TANSIYON?
  => UZAK DURULMASI GEREKEN ALLERJIK BESINLER NELERDIR?
  => SOGUK ALGINLIGINI GRIPTEN NASIL AYIRT EDICEM?
  => ALKOL'UN ZARARLARI NELERDIR?
  => DIS BAKIMI NASIL YAPILMALIDIR-YANLISLAR VE DOGRULAR?
  => IYI BIR KAHVALTI NASIL OLMALIDIR?
  => UFAK DEGISIKLIKLERLE DAHA SAGLIKLI YASAMANIN SIRLARI?
  => YEMEK VE SPOR ICIN UYGUN SAATLER VARMIDIR?NE ZAMAN SPOR YAPMALI?
  => BUGDAY CIMININ FAYDALARI NELERDIR?
  => GRIP OLDUM HANGI BESINLERI VE GIGALARI TUKETMELIYIM? 368
  => GRIP OLDUM HANGI BESINLERI VE GIGALARI TUKETMELIYIM?
  => KRONIK YORGUNLUGA IYI GELEN BESINLER-GIDALAR-BITKILER?
  => DEPRESYONA NE IYI GELIR?BITKISEL COZUM?
  => BASURA-HEMOROIDE IYI GELEN BESINLER VE GIDALAR?
  => ANEMI-KANSIZLIGA KARSI BESLENME ONERILERI?
  => KANSER HASTALIGINA IYI GELEN GIDALAR-BESINLER-VITAMINLER?
  => SISMANLIK VE OBEZITEYE KARSI BESLENME TURLERI?
  => GASTRIT-ULSER-REFLU HASTALARI HANGI BESINLERI TUKETMELIDIR?
  => HASTALIK HASTASIMIYIM?
  => AIDS'TEN NASIL KORUNURUM?YONTEMLERI?
  => ACABA BEN BIR PANIK ATAKMIYIM?
  => DR.ENDER SARAC SAGLIKLI YASAMANIN SIRLARI?
  => VEREM NEDIR?BELIRTILERI-NASIL TEDAVI EDILIR?
  => SUTYEN SECIMINDE DIKKAT EDILCEK HUSUSLAR?
  => PARA HARCAMADAN DA NASIL SAGLIKLI OLURUM?
  => FARANJIT NEDIR-NASIL TEDAVI EDILIR-BELIRTILERI?VIDEO IZLEYEREK OGREN
  => DISLER BEYAZLIGINI NEDEN KAYBEDER?
  => IBRAHIM SARACOGLU BEYAZ LAHANA KURU NASIL YAPILIR?
  => PRF.DR. IBRAHIM SARACOGLU SIRT VE BEL AGRILARINA COZUM?
  => SUNA DUMANKAYA'DAN SAC DOKULMESINE KARSI ONERILER?
  => "www.bitkisifa.com"BITKISEL TEDAVI ADRESI?
  => EGZAMA NEDIR NASIL TEDAVI EDILIR?
  => KAHVE SAGLIGA ZARARLIMI YARARLIMI?
  => NASIL DAHA AZ TUZ TUKETIRIM?YONTEMLERI?
  => BEBEK SAHIBI OLMAYA KARAR VERDIM NE YAPMALIYIM?NE YEMELIYIM?
  => NASIRDAN NASIL KURTULABILIRIM?
  => SIGILDEN NASIL KURTULURUM-TEDAVI VE KORUNMA YONTEMLERI?
  => PROSTAT CINSEL HAYATI ETKILERMI-NASIL OLUR?
  => DIYETTE ASIRI SIVI TUKETMEK ZARARLIMI?
  => KABIZLIK-BASUR BELIRTILERI NELERDIR-TEDAVISI?
  => BAGIRSAK DUGUMLENMESI NEDIR-NASIL OLUR?
  => BAGIRSAK KURDUNDAN NASIL KURTULABILIRIM?
  => BAGIRSAKTA TENYA OLMMASI ICIN NASIL BESLENILMELI?
  => CANLI-CIG BESLENME?
  => KOLON KANSERI NEDEN OLUR? NASIL TESHIS EDILIR?
  => TIRNAKLARDA MANTAR NEDEN OLUSUR?NASIL TEDAVI EDILIR-VIDEO IZLE?
  => AFT NEDIR-NASIL TEDAVI EDILIR-NEDEN SIK SIK TEKRAR EDER?AGIZ YARASI NEDEN OLUR?
  => KEMIK ERIMESINE IYI GELEN MUCIZE MEYVE?
  => KILO VERIRKEN MEYVA TUKETIMINE DIKKAT?
  => BESINLERDEKI DEMIRIN VUCUT TARAFINDAN EMILIMI NASIL SAGLANIR?
  => ZAYIFLAMA ILACLARI GUVENLIMI?
  => HANGI TUR EGZERSIZ NE KADAR KALORI YAKTIRIR-KALORI YAKMA CETVELI?
  => SIGARA ICME ISTEGINI HANGI YIYECEKLER AZALTIR?
  => GENIZ ETI-TEDAVISI-AMELIYATI NASIL YAPILIR?
  => GECE TERLEMESI NEDIR-HAKKINDA-NEDENLERI?TEDAVISI?
  => PROSTAT KANSERINDEN NASIL KORUNURUM?
  => HEPATIT B TANISI NASIL KONUR-KORUNMA VE TEDAVI YONTEMLERI?
  => YEMEK YEMEK ICIN DOGRU SAATLER HANGILERIDIR?
  => DIYETTE MEYVE TUKETIMI NASIL OLMALIDIR?
  => YIRMILIK DISLER?
  => DISLERIMI GUCLENDIRMEK ICIN NE YEMELIYIM?
  => REFLU-GASTRIT NASIL TEDAVI EDILIR?
  => KANSERE KARSI 10 UZMANDAN 10 ONERI?
  => HEMOROIT-BASUR HASTALARI NELERE DIKKAT ETMELI?
  => YEMEK BORUSU KANSERI NEDIR NASIL OLUSUR-BESLENME ONERILERI?
  => MUTLU OLMANIN EN ETKILI 5 YOLU?
  => PRF DOKTOR I.SARACOGLUNDAN KANSERDEN KORUNMA ONERILERI?
  => SAGLIK BAKANLIGI SESLI YAYINLARI DINLE OGREN?
  => SAGLIKLI OLMAK ICIN NE YAPMALIYIZ(COCUKLARA OZEL)
  => COCUKLARA ASTIM TANISI NASIL KONUR?TEDAVI EDILME SURECI?
  => SAGLIKLI VE UZUN OMURLU OLMANIN SIRLARI?
  => BEYNINIZI ASLA SUSUZ BIRAKMAYIN-YOKSA...?
  => ILACSIZ AGRI DINDIRME YONTEMLERI?
  => AMELIYAT OLMADAN DA AGRILARINIZI DINDIREBILIRSINIZ
  => BILGISAYAR KULLANIMINA BAGLI GOZ RAHATSIZLIKLARINDA NE YAPILMALI?
  => EVDE BULUNAN YASLANDIRICILAR NELERDIR?
  => DR.MEHMET OZ YASLANMAYI ONLEMENIN 12 YOLU?
  => "UNUTKANMIYIM?" TESTI ICIN TIKLA
  => COCUGUM-ESIM TIRNAK YIYOR NE YAPICAM?
  => KRONIK YORGUNLUK TANISI VE TEDAVISI?
  => DIYET YAPARKEN YAPILAN 7 YANLIS?
  => SACLAR NEDEN DOKULUR?
  => RAHAT ETMENIZI SAGLAYACAK 15 ONERIMIZ
  => OKSURUGE NE IYI GELIR?
  => KENDIMI NASIL DAHA ENERJIK HISSEDEBILIRIM?
  => BAGISIKLIK NASIL GUCLENDIRILIR?
  => KANSERI NASIL YENERIM-HANGI BITKILER YARARLIDIR?
  => STRESTEN NASIL KURTULURUM-MUCADELE YONTEMLERI?
  => GRIPTEN KORUNMANIN YOLLARI-PUF NOKTALARI?
  => KULAK TEMIZLIGI NASIL YAPILIR-YAPILMALI?DIKKAT EDILMESI GEREKENLER?
  => BAGISIKLIK SISTEMI NASIL GUCLENDIRILIR-FORMULLERI-PUF NOKTALARI?
  => BOBREK TASLARIDA KARIN AGRISI YAPARMI?
  => HASTALIKLARINIZA ALTERNATIF COZUMLER?
  => BOGAZ AGRISINDA DOGRU BILINEN YANLISLAR?
  => FAZLA SEKS NE YAPAR?
  => SAGLIKLI YASAM PROGRAMI-FLASHTV IZLE-CANLI YAYIN SAATLERI?FACEBOOK GRUBU
  => ASIRI YEMEKTEN NASIL KORUNABILIRIM?
  => KONTROLSUZ ILAC VE BITKISEL KURLER NEYE ZARAR VERIR?
  => SAGLIKLI BIR KALP ICIN NE YAPILMALI NE YEMELI-ICMELI?
  => HER GUN YEMEMIZ GEREKEN YIYECEKLER?
  => BU RAHATSIZLIK BELIRTILERINI HAFIFE ALMAYIN?
  => VUCUDUMZUN PH DENGESI NASIL SAGLANIR-NE YEMELI-YEMEMELI?
  => TESTIS AGRISI VE NEDENLERI?
  => KABIZLIK ICIN BITKISEL KUR-FORMUL-DOGAL CARE?
  => MIDE AGRISINA-SORUNLARINA BITKISEL CAY-FORMUL-KUR TARIFI?
  => TOKSIN ATICI MEYVELER HANGILERIDIR?
  => HANGI BESINLERDE-GIDALARDA DODAL ANTIBIYOTIK BULUNUR-IZLE...
  => UYKUYA ISLAK SACLA YATNANIN ZARARLARI?
  => BOY NASIL UZATILIR-BITKISEL YONTEM NEDIR-ILAC KULLANMAK DOGRUMU?IZLE
  => ANTIBIYOTIK KULLANIMI NASIL OLMALI?
  => BAHAR ALERJISINDEN NASIL KORUNURUM?
  => ACABA KANSERMIYIM SORUSUNA 8 ISARET?
  => SAGLIK ICIN 100 SORU VE CEVAPLARI?
  => BAHAR AYLARINDA NASIL BESLENILMELI?
  => RETINA'DA YIRTIK NASIL OLUSUR-NEDIR-TEDAVISI?
  => SEKER TUKETMEK ZARARLIMI?
  => OFKE KONTROLU NASIL YAPILIR?
  => YUTKUNMADA ZORLUK CEKME-TAKILMA HISSI NEDEN OLUR?
  => SPOR KALBI GERCEKTEN KORURMU-EN UYGUN SPOR YAPMA SEKLI-SAATI-IZLE?
  => GOGUSTE AGRI NEYIN ISARETI HANGI HASTALIGIN BELIRTISI OLABILIR-IZLE?
  => BEDENDEKI RADYOSYON NASIL ATILIR-KUR KARIFIMIZ- PRF.DR.MARANKI'DEN?
  => VITAMIN KURU HAZIRLAMA YONTEMLERI?
  => ALERJIYI ONLEYEN GIDALAR?
  => ULSER TEDAVISI ICIN BITKISEL KUR-MIDE YARASI NASIL IYILESTIRILIR?
  => AGRILARI ILACSIZ NASIL GECIREBILIRIM?
  => DIKKAT DOGAL ZAYIFLAMA URUNLERI HAKKINDA!
  => UNUTKANIM NASIL SORUNUMU COZERIM?
  => BAGISIKLIK SISTEMINI GUCLENDIRMENIN 10 ETKILI YOLU?
  => SAGLIK ICIN HANGI YASTA HANGI TESTI YAPTIRMALI?
  => HAFIZA TESTI NASIL YAPILIYOR?
  => HURMANIN FAYDALARI-NEDEN IFTARDA HURMA YENMELI?
  => GUNLUK 15 DAKIKA EGZERSIZIN FAYDALARI?
  => 20 YAS DISI NE ZAMAN TEHLIKELI OLUR VE ALINMASI GEREKIR?
  => NEDEN DOGRU NEFES ALMAYI OGRENMELIYIZ?
  => ANTIBIYOTIGE BAGLI ISHAL OLUSTU NE YAPICAM?
  => ANAL FISSUR VE FISTUL NEDIR-TADAVISI NASIL OLUR?
  => UZMANLARA GORE GRIPTEN NASIL KORUNULUR?NE YAPMALI?
  => "KANSER HASTALIGI" ILGINC BIR ROPORTAJ?
  => GAZLI ICECEKLERIN VUCUDA ETKILERI?
  => UCUK NASIL GECER-TEDAVI EDILIR-YONTEMLERI?
  => DEPRESYONA NE IYI GELIR-NASIL YENERIM?
  => GRIBE KARSI NASIL ONLEM ALINMALI?
  => KANSERI ONLEMEK ELIMIZDEMI?
  => KALP HASTASI OLMAKTAN NASIL KURTULURSUNUZ?
  => KIS AYLARINDA BAGISIKLIK SISTEMI NASIL GUCLENDIRILIR?
  => SAGLIKLI BIR DURUS ICIN YAPMANIZ GEREKENLER?
  => HEMOROID-BASURLA BAS ETMENIN 9 KURALI?
  => KANSER OLMAYI ENGELLEYEN VITAMINLER?
  => NASIR-DOGAL TEDAVI YONTEMI-NASIL GECER?
  => TOKSINLERI VUCUTTAN NASIL ATARIM?
  => "ACABA BENDE KANSER OLURMUYUM" DIYORSANIZ-ISTE RISK FAKTORLERI?
  => KANSERDEN HANGI GIDALAR KORUR?
  => DISLERIMI NASIL GUCLENDIREBILIRIM?
  => GENITAL BOLGE TEMIZLIGINDE NELERE DIKKAT EDICEM?
  => GUNES GOZLUGU NASIL SECILIR-DIKKAT EDILECEK HUSUSLAR?
  => MIDE BULANTISI NASIL GECER?
  => GOZ ALTI MORLUKLARI HANGI HASTALIGIN HABERCISI?
  => BEYNE ZARAR VEREN BESINLER?
  => DETOKS YAPARKEN DIKKAT EDILCEK HUSUSLAR?
  => "ACABA DEPRESYONDAMIYIM?"TEST ICIN TIKLA
  => SOSYAL FOBI NEDIR-NASIL TEDAVI EDILIR?
  => BAS AGRISI VE STRES ILISKISI?
  => ANTIDEPRESANLAR ISE YARIYORMU?
  => BU ALISKANLIKLARINIZDAN SAGLINIZ ICIN VAZGECIN?
  => YORGUNLUGA KARSI EN IYI 10 BESIN?
  => IBS-SINDIRIM SISTEMI HASTALIKLARINA DOGAL RECETELER?
  => SONBAHAR YORGUNLUGU'NA DETOKS TARIFI?
  => NEDEN KURUYEMIS TUKETMELIYIZ?
  => KANSER-NE YEMELI-YEMEMELI-DIYET-CARESI-TEDAVI YONTEMLERI?
  => SAGLIKLI BESLENMENIN TEMEL KURALLARI-NE YEMELI?
  => KANSERLE SAVASTA HANGI BESINLER ETKILI OLUR?
  => GOBEK DELIGINDE KOKU VAR?
  => GOZ TEMBELLIGI NEDIR-TEDAVISI NASIL YAPILIR?
  => OMRU NE KISALTIR-NE YAPMAMALIYIZ?
  => DR OZ SAGLIKLI YASAMIN SIRLARI?
  => ROMATIZMAYLA NASIL MUCADELE EDILIR?
  => KURBAN BAYRAMI NASIL GECIRILMELI?
  => GOZ CEVRESINDEKI YAGLARDAN NASIL KURTULURUM?
  => SOGUK ALGINLIGINDAN NASIL KORUNURUM?
  => BAGISIKLIK SISTEMI NASIL GUCLENDIRILIR?
  => HANGI CORBA NEYE IYI GELIR-FAYDALARI?
  => SIGARAYI BIRAKTIKTAN SONRA NASIL KILO ALMAM?
  => STRESIN BUNYEYE VERDIGI ZARARLAR?
  => PANIK ATAK NEDIR-NASIL TEDAVI EDILMELI?
  => DEPRESYONLA MUCADELE YONTEMLERI?
  => SAC DIBINDE OLUSAN KASINTI NASIL GECER?
  => HANGI GIDALAR BOBREKLERI TEMIZLER?
  => MIDE HAZIMSIZLIGI NASIL GECER?
  => KIS AYLARINDA DERPRESYONDAN NASIL KORUNURUM?
  => MIDE YANMASINA NE IYI GELIR?
  => REFLU NE YAPICAM?
  => CILTTEKI BENLER NE ZAMAN SORUN OLUSTURUR?
  => SIRT AGRISI NASIL GECER-NE YAPMALI?
  => NASIL DOGRU BESLENIRIM?
  => CALISIRKEN SIRT AGRISI CEKIYORUM NE YAPMALIYIM?
  => ANESTEZI NEDIR-NASIL YAPILIR-TURLERI?
  => KAN UYUSMAZLIGI VE AKRABA EVLILIGI SONUCLARI VE COZUMU?
  => LIFLI GIDALARIN BESLENMEDEKI ONEMI?
  => Cocuklarda Guatr ve Jinekomasti
  => İsitme Problemleri ve SerOz Otitler
  => SEKERDEN VAZGECEMEYENLERDENMISINIZ?
  => GIDALARDAKI KATKI MADDELERININ ZARARLARI?
  => LIFLI BESIN TUKETMENIN FAYDALARI?
  => KANSERDEN KORUNMANIN 10 ALTIN KURALI?
  => GENC KALMANIN SIRLARI-10 ALTIN KURALI?
  => ILACSIZ YASAM-DR.UMIT AKTAS-NERDEN ALINIR?
  => KARACIGER NASIL TEMIZLENIR?
  => COCUKLARDA KANSIZLIK NASIL GIDERILIR-ONLENIR?
  => Sigaradan İnternete Bağımlılıklarımız (Seminer)
  => Kolay detoks yollari?
  => AGRIYI GECIRMENIN 7 DOGAL FORMULU?
  => KOLESTEROL DUSURUCU ICECEK TARIFI?
  => MIDE EKSIMESINE KARSI YAPILABILECEKLER?
  => MIDENIZI RAHATLATACAK ONERILER?
  => UYKUDAN SONRA GOZ KAPAKLARI NEDEN SISER?
  => ALZHEIMER - SAĞLIK VE YAŞAM
  => TERLEME VE TEDAVISI-SAGLIK VE YASAM-HTV
  => NE YERSEM BAS AGRIM GECER?
  => PSIKIYATRIK HASTALIKLAR VE ILAC KULLANIMI?
  => BILINCALTIMIZ HASTA EDIYOR?
  => KAHVALTIDAN ONCE YAPILACAKLAR?
  => TOKSINLERDEN NEDEN ARINMALI?
  => KALP DAMAR HASTALARI NASIL BESLENMELI?
  => BOBREK YETMEZLIGI HASTALARI NASIL BESLENMELI?
  => TUZ TUKETIMI NASIL OLMALI?
  => KANSER KARSITI BESINLER?
  => BAHAR YORGUNLUGU ICIN NE YAPMALI?
  => BEL AGRISINDAN KORUNMA YOLLARI?
  => SAGLIKLI KALMAK ICIN DIKKAT EDILMESI GEREKENLER?
  => BOBREKTE TAS OLUSMASI NASIL ONLENIR?
  => YEMEKTEN SONRA NE YAPILMALI?
  => KAHVALTIDA NE YENMEMELI?
  => AILEVI AKDENIZ ATESI HASTALIGI?
  => OBEZMIYIM NERDEN ANLASILIR?
  => SIVILCELER BITKISEL YOLLA NASIL GECER?
  => SELULIT CAYI NASIL YAPILIR-TARIFI?
  => EVDE TROiT TESTi NASIL YAPILIR?
  => KALORI HESAPLAMA
  => FAZLA SEKER TUKETMENIN SAGLIGA ZARARLARI?
  => ENGELLI KARTI NASIL CIKARILIR?
  KADIN HASTALIKLARI-SAGLIGI?
  COCUK BAKIMI NASIL YAPICAM
  EV ISLERI NASIL YAPICAM
  GENEL KULTUR NASIL YAPICAM
  BILGISAYAR NASIL YAPICAM
  IBADET NASIL YAPICAM
  SPOR NASIL YAPICAM
  YEMEK NASIL YAPICAM
  YENI LEZZETLI BALIK TARIFLERI?
  ORGU-DIKIS-DANTEL
  OGRENCIYIM NASIL YAPICAM
  KEYIF NASIL YAPICAM
  MEMURUM NASIL YAPICAM
  ASTROLOJI-BURCLAR NASIL YAPICAM
  MOTORLU ARACLAR NASIL YAPICAM
  INTERNET-WEBMASTER DESTEK
  ILISKILER NASIL YAPICAM
  SANAT NASIL YAPICAM
  GEZMEK ISTIYORUM NASIL YAPICAM
  PRATIK BILGILER NASIL-VIDEO IZLE?
  ♂♀ CINSEL YASAM NASIL YAPILIR?
  BEDAVA KRAL OYUN OYNA?
  GIZLILIK POLITIKASI -KULLANIM SARTLARI-YASAL UYARI
  SITE ISTATIKLERIMIZ
  SITE EKLE-HIT-BACKLINK
  ZIYARETCI YORUMLARI
  ILETISIM SAYFASI
  SITEMAP-RSS
NASILYAPICAMTR.COMSTRONG GAMER GOZNURUNET.COM

"KANSER HASTALIGI" ILGINC BIR ROPORTAJ?

Ölümle kavga etmekten vazgeçin...
 
Ölümle kavga etmekten vazgeçmemiz gerekiyor

Cebini çevirdim.

“Umarım bir gün hastanız olarak karşınıza çıkmam, ama kanser olursam ben de size geleceğim” dedim.

“Kiminle görüşüyorum?” dedi.
Kendimi tanıttım, zannettim ki “Aaaaa” diyecek, hiç oralı olmadı, hatta telefonu kapatmak için fırsat kolladı, sonunda da kibarca röportaj vermek istemediğini söyledi. İyi de, benim de her hafta sizin önünüze bir iş dayamam lazım! Bir de, onu merak ediyordum. Kanserle ilgili bitmez tükenmez sorularım vardı. Kapısına dayandım. Biraz emrivaki oldu tabii, ama kıramadı beni, kapısına gelmiş kadını geri yollayamadı. Dr. Sualp Tansan, Türkiye’nin en iyi onkologlarından biri. Kemoterapi deyince, akla o geliyor. Mehmet Ali Birand’ın da doktoru. Eşi Cemre Birand’a, Amerika’daki hastanelerle yazışırken, “Bize niye soruyorsunuz. Sualp var İstanbul’da ona sorsanıza” dedikleri adam. İsmail Cem, Osman Yağmurdereli, Ufuk Güldemir, Özhan Canaydın hep onun hastalarıydı. Selma Ann Desmond da onun hastası.

İstanbul Tıp fakültesi mezunu. Sonra ABD’ye gidiyor, 10 sene orada kalıyor. Önce Boston Üniversitesi eğitim hastanelerinde iç hastalıkları ihtisası ve medikal onkoloji üst ihtisası yapıyor. Sonra o üniversitelerin kemoterapi kliniğinde direktörlük ve üst ihtisas eğitim koordinatörlüğünü üstleniyor. O kadar şahane işler çıkarıyor ki, çeşitli ödüllere layık görülüyor. Sonra Türkiye’ye geliyor, hiçbir üniversitede kadro bulamıyor. Önce bir merkez sonra bir poliklinik açıyor, o günden bugüne de hasta bakmaya devam ediyor. Ama Sualp Tansan’ın değerini Amerikalılar kadar bilip bilmediğimiz meçhul...

Neden sizden bir röportaj alabilmek için boğazınıza çökmem gerekiyor!
- Çünkü ne zaman röportaj versem başım belaya giriyor. Ben politik biri değilim, lafı evirip çevirmesini bilmiyorum, sonra zarar görüyorum. Ayrıca bizim ülkede, adınız ne kadar çok duyulursa, o kadar fena. Bunu acı bir şekilde öğrenmiş bulunuyorum. Türkiye’ye ilk geldiğim zaman, insanlara faydalı olayım diye kanser konusunda televizyon programı yaptım. Sen misin yapan! Bir kafama domates yemediğim kaldı. Ama madem, kapıma kadar geldiniz, buyurun sorun sorularınızı...

Bir süre önce, A ve E vitaminleri konusunda bir tartışma olmuştu...
- Evet. Ben sigara içenlerde, ekstradan alınan A ve E vitaminin, kanser riskini artırabileceğini söylemiştim. Kendi fikrim değildi. Bu konuda yapılan birtakım çalışmaların sonucuydu. Üzerime geldiler ama bir süre sonra haklı olduğum kesinleşti.

Yani sigara içenler, multivitamin almasınlar mı? Gerçekten kanseri tetikliyor mu?
- Evet. Özellikle A vitamini, sigara içenlerde akciğer kanseri riskini yüzde 20 artırıyor. E vitamininin de, kanser artırıcı etkileri ortaya çıktı. Söylemek istediğim şuydu: Sigara içenler, lütfen hap şeklinde vitamin almasın. Bunları ilk söylediğimde, offff kıyamet koptu, “Nereden uyduruyor bunları” dediler. Ama sonra işin gerçeğini öğrendiler.

Siz bir başka tartışmaya daha yol açtınız: “Türkiye’de ilaç firmaları kanserde fazla doz ilkesini savunuyor” dediniz.
- Tam da bu yüzden röportaj vermek istemiyorum! Çünkü öyle demedim. Bakın ne dedim anlatayım: Türkiye’de değil, bütün dünyada ilaç şirketleri, kanser tedavisi üzerinde çalışırken, ilaçların etkili olabilmesi için, “İnsanlara tolere edebilecekleri en yüksek dozu verelim” ilkesini benimsiyor. Benim itiraz ettiğim bu. Bu ilke yanlış. Bazı durumlarda, en düşük etkili dozu belirlemek ve hastaya vermek gerekiyor. Zaten onkoloji, bundan sonra bu yönde gelişecek. Biz yıllarca tersini yaptık. O yüzden kemoterapinin adı kötüye çıktı. Aslında kemoterapi doğru yapılırsa, bu kadar yan etki yaratmaz.

Artık kemoterapi hastaları, eskisine göre daha az hırpalanıyor, öyle değil mi?
- Evet. Çünkü yıllar içinde, kemoterapiyi daha iyi kullanmayı öğrendik. Sonra, destek ilaçlar çok gelişti. Eskiden bulantıyı kesmek için ilaç yoktu, şimdi var. Kan sayımları düşerdi, hastalar mikrop kapardı, şimdi kan yükseltici iğneler var.

GÜNDE BEŞ DOMATES YİYEREK KANSERDEN KURTULMA SAÇMALIĞI

Son yıllarda kanser ve beslenme arasında yakın ilişkiler kuruldu, “Şunu ye kanser olma” ya da “Kanser olduktan sonra, şunu ye iyileş” gibi...
- Bu konuşmalara artık Türk toplumu olarak son vermemiz lazım. “Günde beş domates ye, kanserden kurtulursun!” Böyle bir saçmalık olabilir mi?

Peki pirzolanın yanmış yeri...
- Tamam, laboratuvarlarda, o yanmış yerlerdeki bazı maddelerin, kalın bağırsak hücreleri üzerinde olumsuz etki yaptıkları görülmüş. Ama bu, kansere yol açar mı; bilmiyoruz... Besinle kanserin ilişkisi, çok kesin değil. Ama evet, genel sağlımız için, sağlıklı beslenmek zorundayız.

Sağlıklı derken neyi kastediyorsunuz?
- Bana göre taş devri diyeti... Yani taş devrinden beri yediğimiz şeyler: Et, balık, tavuk, sebze, meyve ve kuruyemişler. On binlerce yıl böyle beslenmişiz. Ama son 100 yılda beslenme alışkanlıklarımız değiştirmişiz. Hayatımıza, ekmek, karbonhidrat, şeker filan girmiş. İyi de organizmamız buna uygun planlanmamış. Peki binlerce yıldır süregelen beslenme alışkanlığımız değişince ne oluyor? Ortaya yeni hastalıklar çıkıyor.

O zaman vejetaryenliği de onaylamıyorsunuz...
- Herkesin kendi tercihi. Ama büyüme çağındaki çocukların et yemesi bence şart. Dokuz yaşındaki kızımla da bunun mücadelesini veriyorum. Hayvanları çok seviyor ve vejetaryen olmak üzere. Yanlış! Büyüme çağındaki çocuklar mutlaka hayvansal protein almalı. Sonra ister yesinler, ister yemesinler. Kadınlara gelince, menopoza girene kadar vejetaryenlerse, sonradan mutlaka demir almaları gerekiyor. Demir eksikliği ciddi bir konu.

Peki veganlar?
- Onlarda da sonradan başka bazı hastalıklar çıkabiliyor. Zaten çoğu sağlık için yapmıyor, felsefi. Benim “Özellikle et yemeli” dediğim bir başka grup da, aktif kemoterapi gören hastalar. Çünkü hayvansal protein almazlarsa, kan sayımları ve genel durumları olumsuz etkilenebiliyor.

Mehmet Ali Birand’a kemoterapi esnasında, et yemeği önerdiğinizi yazdığımda, Amerika’dan bile mail aldım, “Lütfen Mehmet Ali Bey’i uyarın, buradaki doktorlar kesinlikle karşı” diye...
- Herkesin fikri kendine tabii. Ben aktif kemoterapi altındakilere, eti özellikle öneriyorum. 20 yıllık bir gözlemim bu. Hasta büyük yararını görüyor. Kırmızı et olması da gerekmiyor.

Kanserde şeker, etten daha mı zararlı?
- Şeker zararlı. PET tomografi diye bir şey var biliyorsunuz. Şekerin, vücuda alındığında, ilk olarak kanserli hücreye gittiğini en iyi gösteren şey bu PET tomografi. Glikoz verilir verilmez, vücutta nerede kanser varsa, oraya gidiyor. Orada konsantre oluyor. Bu ne demek? Kanserli hücre, şekeri kullanarak, çoğalıyor, büyüyor, kendini yeniliyor demek.

O zaman, az şeker tüketenlerde, kanser riski daha az. Öyle mi?
- Kanser tedavisi esnasında şeker tüketimini azaltmakta büyük yarar var, ben bunu söylüyorum. Yoksa kimseye, “Şeker yemeyin!” demem. Ama ben yemiyorum.

Normal şeker kullanmıyor musunuz?
- Hayır.

Peki ne kullanıyorsunuz?
- Stevia. Güney Amerika kökenli, lifli bir bitki. Eski İnkaların kullandığı bir şey. Türkiye’de de satılıyor. Şeker tadı veriyor. Ama sentetik değil.

Bütün tatlandırıcıların içinde aspartam var, o da zararlı değil mi?
- Sentetik her şey, sonradan yapılmış, insana uymayan şeyler zararlı.

Siz mesela, bu işi köküne kadar bilen biri olarak, kansere yakalanmamak için ne yapıyorsunuz?
- Sağlıklı beslenmeye ve spor yapmaya çalışıyorum. En önemlisi de, erken teşhis için taramalarımı zamanında yaptırıyorum.

Senede bir kere mi yaptırmak gerekiyor?
- Yaşa göre değişiyor. Erkekseniz, 50 yaşından itibaren, prostat kanseri taraması yaptırmanız gerekiyor. Sigara içiyorsanız, mutlaka, düşük radyasyonlu akciğer tomografisi çektirmeniz gerekiyor. Bıraktıktan sonra da, beş sene devam edeceksiniz. Tomografiyle yakalanan akciğer kanserlerinin yüzde 85’i iyileşiyor. Ama kendisi ortaya çıkarsa, ne yazık ki oran sadece yüzde 15. Onun dışında kolonoskopi yaptırıyorum. İnsanların en dikkat etmesi gereken kanser türlerinden biri kolon kanseri. Erkeklerde de, kadınlarda da kolon konseri en yaygın üçüncü tür.

Mehmet Öz yaptırdı ve hayatı kurtuldu.
- Aynen. Yaptırdığı için kanserli kolon polipi teşhis edilebildi. Yaptırmasaydı, bir iki sene sonra işler sarpa sarabilirdi. Kolon kanseri, erken teşhisi en kolay kanser türlerinden biri. Hele polip safhasında yakalarsanız, tedavisi gayet kolay.

EN KÖTÜ HUYLU TÜMÖR BİLE ERKEN TEŞHİSLE İYİLEŞİYOR

Büyük üzüntüler, büyük stresler, kansere davetiye çıkarır mı?
- Tek başına kansere yol açtıklarını düşünmüyorum. Vücudumuzda, her gün, binlerce hücre kanserleşiyor. Vücudun bağışıklık sistemi, bu anormal davranan hücreleri tespit ediyor ve onları yok ediyor. Kanserli hücre, kontrolden çıkmış, kendi başına hareket eden hücre demek. Onları tanıyor bağışıklık sistemi. Ha ama şu var, çok büyük stres altında, bağışıklık sistemi görevini yeterince yapamıyor ve stres altındaki insanlarda kanser hücrelerinin oluşma olasılığı yükseliyor.

Kanserden ‘yırtmış’ birine, “Sen artık hayatı değiştir. O stres ortamına asla dönme” denilebilir mi? Ya da o insanın işine duyduğu tutku, tam tersine kanser tedavisinde işine yarar mı?
- Bence yarar. Ben insanlara mümkün olduğu kadar, sevdiği şeyleri yapmalarını öneriyorum. Devam etsinler işlerine. Hele işiyle, kişiliğiyle, beyniyle yaşayan insanlar için tersi durum kesinlikle olumsuz etki yaratıyor.

Hangi kanser türleri daha ağır, daha vahim?
- Evresine göre değişiyor. En basit kanser bile bir yere sıçrayıp atladıysa, kategori olarak iyileşemez hale gelebiliyor. Öte yanda en kötü huylu tümör, erken aşamada yakalanabilirse iyileşebiliyor.

Bu işin şahikası, pankreas kanseri mi?
- En önemli, en zor kanserlerden biri. Erken teşhisi de en zor kanserlerin başında geliyor. Pankreas kanseri, bir nevi trafik kazası gibi.

Birden bire kamyon gibi çarptığı için mi?
- Aynen öyle.

Peki Apple’ın Steve Jobs’u...
- Onunki bildiğimiz, pankreas kanseri değil. Yavaş büyüyen ama genelde iyileşemeyen bir pankreas tümörü. Uzun süredir bu hastalıktan mustarip, karaciğeri filan da değişti. Ama bir yere kadar işe yarıyor.

Kanser, zararını göstere göstere mi verir? Sinsi sinsi mi?
- Tipine ve insana göre değişiyor. Bazılarında, meme kanseri çıkıyor, hooop bir ay içinde kıyamet kopuyor. Bazıları ise, seneler içinde, yavaş yavaş büyüyebiliyor. Hastalığın bulunduğu yere göre de değişiyor. Kalın bağırsağın sağ bölgesinde çıkanlar daha sinsi, belirti vermiyorlar. Sol tarafında çıkanlar ise, kanamayla gösteriyorlar kendini. Yani daha erken belirti veriyor. Aynı şekilde pankreas kanserlerinde; kanser, pankreasın başındaysa, hemen sarılığa yol açıyor, nispeten erken teşhis için bir şans bu. Kuyruktaysa, uzun süre belirti vermiyor, sağa sola atlayabiliyor, daha problemli olabiliyor

Siz kanser hücrelerini düşmanınız olarak mı görüyorsunuz?
- Yok yok, onlar vücudumuzun bir parçası. Kontrolden çıkmışlar o ayrı. Ama, Yaradan’ın yaptığı bir şey bu. Kusursuz biyolojik yaratıklarız biz, tek kusurumuz kanser. Bu bir sinyal hatası, yapım hatası.

Kanserde, izin verilebilecek genellemeler nelerdir? Sigara yüzde 100 zararlıdır mesela...
- Evet. Girdiği yerden çıktığı yere kadar zarar veriyor. Ağız boşluğundan başlıyor, gırtlak, akciğerler, pankreas, böbrek, mesane. Bütün bu kanserlerin riskini de artırıyor. Hakikaten 20. yüzyılın bir kabusu sigara. Ama tüketiminin azalacağını düşünüyorum. Bu yeni politikalar sayesinde durum eskisinden çok daha iyi. İçicilerin sayısı azaldı.

Hiç içmemişler neden kansere yakalanıyor?
- İnsansanız, kanser olma riskiniz var. Sigara içmiyorsanız olmazsınız diye bir şey yok.

Sigara toptan kalkarsa, hayatımızda kanser de biter mi?
- Akciğer kanserinin yarıdan fazlası azalır.

Sigaradan sonra, ikinci en zararlı şey ne?
- Stresin katkı payı var. Ama kanserin oluşumunda değil, işi hızlandırmada etkili. Fazla kilonun ve şekerin de var. Ama bunların hiçbiri kesin değil. Aslında kanseri oluşturan nedenleri tam bilmiyoruz. Öğrenmeye çalışıyoruz. İnsan DNA’sını keşfettikçe, genleri öğrendikçe, neden kanser olduğumuzu daha iyi anlayacağız.

“Kanseri yenmek” salakça bir laf mı?
- Evet.

“Arman Kırım yenildi, öbürü yendi” yok yani...
- Hayır. İstatistikler ve şanslar, burada rol oynuyor. Arman Kırım çok yoğun ve iyi bir tedavi aldı. Yüzde 70 iyileşme şansı vardı, yüzde 30 da iyileşmeme riski. O, yüzde 30’un içine düştü. Sebebi yok. Öyle. Hangi yüzde 70 iyileşiyor, hangi yüzde 30 ölüyor, tıp bunu yeni yeni öğrenmeye ve belirlemeye çalışıyor.

MEME KANSERİ İNSANI ÖLDÜRMEYEN BİR HASTALIK OLMA YOLUNDA

Sizi şaşırtan vakalar var mı?
- Oluyor tabii. Son zamanlarda, beş seneden fazla yaşamayı başaran, son evre akciğer kanseri hastalarımızın sayısı çok artmaya başladı. Yayılmış meme kanserlerinde de, 10 seneyi geçenler var. Ve çok iyi bir yaşam kaliteleri var.

10 sene boyunca tedavi devam mı?
- Aralıklı olarak devam. Bazen altı ay tedavi oluyorlar, sonra bir sene olmuyorlar. Meme kanseri, artık kronik bir hastalık olma yoluna giriyor. İnsanı öldürmeyen ama beraber yaşayacağımız bir hastalık.

Süründürecek...
- Yok, süründürmesi de gerekmiyor. Bizim kanser doktoru olarak en önemli görevimiz, aslında hastanın yaşam kalitesini düzeltmek. Kanserin yol açtığı sıkıntıları ve şikayetleri ortadan kaldırmak. Bunun için, en etkili yöntemimiz kemoterapi. Bazen onun dışında şeyler de kullanmamız gerekiyor. Hastanın ömrü de, uzuyorsa ne güzel. Ama illa, ömrünü uzatacağız diye hastayı perişan etmenin de bir alemi yok. Bunu yapmıyoruz. Yeri gelmişken söyleyeyim, Türkiye’de, kültürümüzde ölümle ilgili çok ciddi bir sorun var.

Nedir?
- Barışık değiliz ölümle. Bizde ne okullarda öğretilir, ne annemiz babamız bahseder. Ölüm bir tabudur.

Seks gibi.
- Seks yine de hayatın belli dönemlerinde konuşuluyor, bahsi geçiyor. Ölüm hiç konuşulmuyor. Sanki yok. Sanki bizler, ölümlü değiliz, ölmeyeceğiz. Oysa, bundan kurtulacak kimse yok, hepimiz öleceğiz. Yaradan böyle yaratmış bizi. 40 yaşından sonra geri sayım başlıyor. Hormonlarımız azalıyor, bitmeye, tükenmeye başlıyoruz. Bu bir gerçek. Nasıl doğduysak, öyle ölüyoruz...

ÜÇ AY ÖMRÜ KALAN HASTANIN ÜÇ YIL YAŞAMASI BİR HEDİYE

Türk insanının ‘ölüm’le sorunu olduğu kanaatine nasıl varıyorsunuz?
- Yok, yok kanaatten öte bu söylediğim. Çok ciddi bir tespit bu. Üzerine sosyolojik araştırma yapılmalı. Resmen kavgamız var ölümle, bundan vazgeçmemiz lazım. Mesela dünyada nereye gitse üç ay ömür biçilecek hastaya tedavi uygulamışız, üç yıl yaşamış ama sonunda vefat etmiş. Aile geçmiş karşıma, “Onu kurtaramadınız!” diyor. Oysa onlara adım adım anlatmışım, o üç yıl bile hediye aslında, piyangodan çıkmış, ama bir türlü kabullenemiyorlar. Hep bir inkar, hep bir reddetme söz konusu. O yüzden hep yakınları uyarırım, “Allah’a şükür şimdi çok iyi gidiyoruz ama bu hep devam etmeyecek” derim.Fakat insanların beyni bunu kaydetmiyor. Hastayı kaybettiğimizde, “Nasıl olur! Nasıl ölür!” diyorlar. Bu bizim kültürümüzden kaynaklanıyor. Ölümle kavga etmekten vazgeçmemiz gerekiyor.

Başka kültürlerde farklı mı?
- Farklı tabii. ABD’de 10 sene çalıştım, böyle bir şey yok. Orada insanlar gelirdi, “Doktor bey, kendimi iyi hissetmiyorum, galiba en son dönemimdeyim” derdi. Bakardık gerçekten de öyle. Derdi ki, “Kimim kimsem yok, beni yatırın burada, huzur içinde öleyim.” Yatardı bir hafta, ilaçlarını verirdik, rahat ederdi, huzur içinde vefat ederdi. Burada yüzde 100 öleceği bilinen, bunu çok iyi ilettiğiniz hastaların yakınlarıyla bile problem yaşıyoruz. Sık olan bir şey. Bu, hastanın entelektüel düzeyine filan da bakmıyor, o yüzden kültürel diyorum. Ölümle problemimizi çözmemiz lazım.

Arman Kırım’ın, onunla yaptığım röportajda, hiç ölmeyecekmiş gibi cevaplar vermesine hem hayranlık duymuş hem şaşırmıştım. Belki de biz insanlar böyle programlandık, ölümü kabul edemiyoruz.
- Hayır efendim, biz Türkler böyleyiz! Tam da bunu demek istiyorum. En kültürlü, en entelektüel insanlarda bile bununla yüzleşememe, bunu kabullenememe var. Günün birinde hepimiz öleceğiz. Nokta. Ötesi berisi yok. Öyle değilmiş gibi davranamayız. Kimi kandırıyoruz? Önemli olan, ölürken, insanca, ağrı sızı çekmeden, tercihen hastane köşelerinde sürünmeden, ailemiz, sevdiklerimiz etrafımızdayken, huzur içinde, bu dünyadan göçüp gitmek.

Hastalarla mı eşleriyle mi daha rahat konuşuyorsunuz?
- Değişiyor. Bazı hastalar kendileri her şeyi öğrenmek, duymak istiyorlar. Ama ABD’deki oranlardan çok daha düşük bu. Orada bütün hastalara her şeyi çok açık söylüyorsunuz, makul karşılıyorlar. Burada, dediğim gibi yüzleşememe ve inkar var.

HER HAFTA HOLLANDA’DAN GELEN HASTAM VAR

Ya ülkemizdeki kanser ilaçları...
- Bu ülkede, kanser ilaçlarının teminiyle ilgili inanılmaz kolaylık var. Dünyada hiçbir devlet, hastasına en modern kanser ilaçlarını bu şekilde vermiyor. İnsanların bunu bilmesi gerekiyor.

Nasıl yani? Almanya, Fransa...
- Yok canım. Bana her pazartesi Hollanda’dan gelen bir hanımefendi var mesela. Akciğer kanseri, burada tedavi alıyor. Günübirlik alıyor ve dönüyor. Düşünebiliyor musunuz? Çünkü Hollanda’da vermiyorlar ona vermeleri gereken tedaviyi. Biz çok daha iyiyiz ilaç konusunda.

Nasıl oluyor?
- Hükümet bu konuda çok iyi çalışıyor. Türkiye, dünyanın en ucuz onkoloji ilaçlarının satıldığı ülkelerden biri. Ama bu kemoterapileri uygulayacak yetişmiş iş gücü yok. Devlette çalışan onkologlar, yüzlerce hasta bakmak zorunda. Bir onkolog günde, 100 hastaya bakabilir mi? Bir sürü meslektaşımız bu şartlarda çalışıyor. Sayı yetersiz. Yeni onkolog yetişmiyor. O nedenle birçok hasta, doğru dürüst tedavi alamadan ölüyor. Benim yanımda üç sene çalışan bir dahiliyle uzmanı, şu anda Kosova civarının en önemli medikal onkoloğu.

Bir enstitü filan kursanıza...
- Nerdeee? Çok isterdim akademik kariyerim olsun, genç hekimler yetiştireyim. Ben, ikinci bir medikal onkolog alamıyorum, iznim yok.

Neden?
- Özel bir kuruluşuz, vergi ödüyoruz, istihdam sağlıyoruz, fakat hangi doktorları hangi sayıda alabileceğimize devlet karar veriyor. “Böyle şey olmaz!” diyeceksiniz. Ama oluyor. O yüzden 16 yıldır tek başıma mücadele ediyorum. Ama ne yazık ki mümkün değil, izin vermiyorlar.

Uzun süre tedavi ettiğim hastamı kaybettiğimde bir hafta kendime gelemiyorum

Siz, aynı zamanda bir ‘eşlikçi’siniz. Hastalarınıza o dikenli yolda eşlik ediyorsunuz, bazıları gül bahçesine çıkıyor, bazıları taşlı bir yola. Siz, bu süreçte ne hissediyorsunuz?
- Bir onkoloğun hastasıyla belli bir mesafede olması gerekiyor.

Arkadaş olmayı tercih etmiyorsunuz yani...
- Profesyonel olarak çok doğru bir şey değil. Hepsiyle dost olmak isterim, ama objektif olabilmeniz için, bir mesleki mesafenin kalması gerekiyor. Arkadaş olup sağa sola yemeğe gitmemeye çalışıyorum. Aynı zamanda bu hastaların önemli bir kısmını kaybediyoruz.

Var mı rakam?
- Son bir senede 110 kişi vefat etmiş. Ama ben binlerce hasta tedavi ediyorum. Bu çok düşük bir oran. Her kaybettiğimiz hastada inanılmaz üzülüyorum.

Nereden öğreniyorsunuz hayatlarını kaybettiklerini...
- Kemoterapi bittikten sonra hastayı terk etmiyoruz ki, o hastanın terminal bakım veya destek tedavilerini mutlaka yapıyoruz. Hemşireler, doktorlarımız evlerine gidiyor, ben de gidiyorum.

O bir son konuşma var mı?
- Hastasına göre değişiyor. Bazısı istiyor, bazısı istemiyor. Ama yakınlarıyla sürekli irtibat halinde oluyoruz. Bu kadar sene geçti, hâlâ alışamadım hastalarımın ölmesine. Alışacağımı da zannetmiyorum. Çok uzun süre tedavi ettiğim bir hastamı kaybettikten sonra bir hafta etkisinde kalıyorum. Denize açılmak istiyorum, yelken yapmak istiyorum, her şeyi unutmak istiyorum.

HASTANIN ACI ÇEKMEMESİ DOKTORUN ELİNDE

Acı çekerek ölmek nasıl engellenebilir?
- Artık günümüzde bir kanser hastasının acı çekerek ölmesi için hiçbir neden yok.

Ama hep öyle anlatıyorlar, “Çok ağrısı vardı” filan diye...
- Hayır, bir kanser hastası, tamamen ağrısız sızısız ölebilir. Bu, doktorun elinde. Yaşamın son kısmında yapılacak şeyler, çok belli bilimsel olarak. Bir kere kemoterapi alan hastalarda ağrı daha az oluyor. Bunun dışında ağrı bilimi o kadar gelişti ki, bu hastaları evlerinde ilaç pompalarıyla huzur içinde, mutlu mutlu tutabiliyoruz.

Kanser bir kere geldi mi, geri gelir mi?
- Yayılmış bir kanserse ve ilk teşhis edildiğinde, kan yoluyla ait olmayan organlara gitmişse, genel prensip olarak geri gelme ihtimali çok yüksek.

12 Eylül 2011 10:01 Ayşe Arman / Hürriyet

GERİYE DÖNMEK İÇİN BURAYA TIKLAYINIZ

Toplam 6411678 ziyaretçi (13067268 klik) sayfalarımızı gezdi..
Share |
 
 


 

YASAL UYARI: Bu site ziyaretçilerini bilgilendirmek amacıyla hazırlanmış olup, sağlık hizmeti vermemektedir. Sitedeki bilgiler hiç bir şekilde tanı ve tedavi amaçlı kullanılmamalıdır. Tanı ve tedavi için mutlaka bir doktora başvurunuz.Yasal Uyarımızın tamamını okumak için tıklayınız

SİTEMİZDE YAYIMLANAN İÇERİKTEN YAZININ SAHİPLERİ SORUMLUDUR,BU SİTE İLE İLGİLİ HİÇ BİR HUKUKİ BAĞLANTILARI YOKTUR,HIZLI BİR BİLGİLENDİRME REHBERİ OLMAK AMACIYLA ÇEŞİTLİ KAYNAKLARDAN DERLENEREK YAYIMLANAN,FAKAT TELİF HAKKI İÇEREN YAZI-MAKALE VARSA KALDIRILMASI İÇİN İLETİŞİM SAYFAMIZDAN
VEYA "nasilyapicam@gmail.com "ADRESİNDEN HEMEN İRTİBATA GEÇİNİZ,BİLDİRİMİ YAPILAN YAZI DERHAL KALDIRILIR-BİZE BİLDİRİLMEYEN KONU DA SORUMLULUK KABUL EDİLMEZ.