TWİTTER SAYFAMIZ FACEBOOK TA TAKIP ET YOUTUBE KANALIMIZ PINTEREST BOARDS
 
  nasilyapicam
  GUZELLIK-BAKIM NASIL YAPICAM
  YENI TREND MODA GALERI
  DIYET NASIL YAPICAM?
  ACIL DURUM NASIL YAPICAM
  SAGLIK NASIL YAPICAM
  KADIN HASTALIKLARI-SAGLIGI?
  COCUK BAKIMI NASIL YAPICAM
  EV ISLERI NASIL YAPICAM
  GENEL KULTUR NASIL YAPICAM
  BILGISAYAR NASIL YAPICAM
  IBADET NASIL YAPICAM
  => ABDEST NASIL ALINIR?
  => CUMA NAMAZINI NASIL KILICAM?
  => CENAZE NAMAZINI NASIL KILICAM?
  => BAYRAM NAMAZINI NASIL KILICAM
  => NAMAZI BOZAN DAVRANISLAR NELERDIR?
  => SABAH NAMAZININ VAKTI NEDIR?
  => GUSUL BOY ABDESTI NASIL ALINIR?
  => KABE'DEN CANLI YAYIN IZLEMEK ISTIYORUM?
  => COCUGUMA NAMAZ KILMAYI NASIL SEVDIREBILIRIM?
  => KUR'AN-I KERIM DINLEMEK ISTIYORUM?
  => ISLAMI BILGILERI NERDEN BULABILIRIM?
  => 20 MADDE ILE PEYGAMBER AHLAKI NEDIR?
  => COCUKLARA KUR'AN OGRETMEK ONEMLIMIDIR?
  => HAC REHBERI KITABINI NEREDEN BULABILIRIM-ACIKLAMALI?
  => NAMAZ HANGI SARTLARDA BIRLESTIRILIR-CEM EDILIR?
  => HATIM DUASI NASIL YAPILMALIDIR?
  => KUR'AN AYETLERINDEN POZITIF MANYETIK DALGA NASIL OLUSTURULUR?
  => HAC-UMRE NASIL YAPILIR-PDF DOSYASI INDIR OGREN?
  => HAC'TA YAPILAN ISLER NELERDIR?
  => HAC'TA YAPILAN HATALAR NELERDIR?PDF OKU OGREN DOSYALARI?
  => HAC VE UMRE NE ZAMAN FARZ OLUR-SARTLARI NEDIR-VEKALETEN HAC NASIL YAPILIR?
  => HAC'CIN FAYDALARI NEDIR?
  => GECENIN SONUNDA DUA ETMENIN FAZILETI NEDIR-MAKBUL VE KABUL OLAN DUA NASIL YAPILIR?
  => ARAPCA OGRENMEK ISTIYORUM-NASIL YAPICAM?
  => NOKIA CEP TELEFONU ICIN KUR'AN-I KERIM MEALI INDIR?
  => SESLI YAYINLAR-DINI KONULARI DINLE OGREN?
  => SESLI KUR'AN-I KERIM DINLEMEK ISTIYORUM?
  => PEYGAMBERIMIZIN SUNNETINE NEDEN UYMAMIZ GEREKIR?
  => KURBANLIK HAYVAN ALIRKEN NELERE DIKKAT ETMELIYIM-KOYUNUN-DANANIN-BOGANIN SAGLIKLI OLDUGUNU NASIL ANLARIM-PUF NOKTALARI NEDIR?
  => RIZIK GERCEKTEN ALLAH'TAN MIDIR?
  => KUR'AN-I KERIMDE KADININ YERI NEDIR?
  => KUR'AN-I KERIM'E GORE TEBLIG NASIL YAPILMALIDIR?
  => HZ.MUHAMMED'IN HOSLANMADIGI DAVRANISLAR NELERDIR?
  => ISLAMI STANDARTLARA GORE ES SECIMI NASIL OLMALIDIR?
  => MUTLU BIR HAYATA NASIL KAVUSULUR?SIRLARI NELERDIR-YOLLARI-FORMULLERI?
  => SONY ERICSSON CEP TELEFONU ICIN KUR'AN-I KERIM INDIR-MEAL DOWNLOAD ET-YUKLE
  => MOTOROLA CEP TELEFONU ICIN KURAN MEALI INDIR-YUKLE-DINLE
  => SIEMENS CEP TELEFONU ICIN KURAN MEALI SERIFI INDIR-OKUMAK-YUKLEMEK-ISTIYORUM
  => NAMAZIN KILINISI-NAMAZ NASIL KILINIR-MALI-INDIR-SESLI DINLE-MP3 YUKLE
  => ALLAH'IN ISIM VE SIFATLARI MEDIA DINLE-INDIR-YUKLE-MP3-SESLI
  => COCUK EGITIMI NASIL VERILMELIDIR?ISLAMI ACIDAN DINLE-INDIR-MP3
  => IMAM RABBANI'DEN GENCLIGE TAVSIYELER OKU?
  => IMAM HUMEYNI'DEN GENCLERE OGUTLER?
  => ISLAMIYETTEN ONCE KADININ SOSYAL KONUMU NASILDI?
  => SAMSUNG CEP TELEFONU ICIN KUR'AN-I KERIM INDIR-DOWNLOAD ET-YUKLE
  => ALISVERIS YAPARKEN ISLAMI ACIDAN DIKKAT EDILMESI GERKEN KONULAR
  => BENIM KALBIM TEMIZ DEMEK NE KADAR DOGRUDUR?
  => ISLAMI ACIDAN ESLER ARASINDA BIRLESME YASAGI NE DURUMDA VE HANGI ZAMANLARDA VARDIR?
  => GOZLERIMI HARAMDAN NASIL KORURUM?
  => EVLILIK DISI CINSEL ILISKI-ZINA HARAMMIDIR?
  => ISLAMI ACIDAN DOGUM KONTROLU-KURTAJ VE KORUNMA MEVZULARI
  => ZAMAN NASIL DEGERLENDIRILMELI-ONEMI?
  => KACINILMAZ SON "OLUM" HAKKINDA...
  => ISLAMI DUZEYDE HAYATA FELSEFI YAKLASIM?
  => HELAL CINSEL YASAM SEVAP KAZANDIRIRMI?
  => PORNOGRAFIK YAYINLAR VE RESIMLERE BAKMAK GUNAHMIDIR-ISLAMI HUKMU NEDIR?
  => ISLAM'DA KADININ EVLENME HAKLARI VE HURRIYETI VARMIDIR?
  => KUR'AN-I KERIM DE AYET OLAN PEYGAMBER DUALARI-HANGI SURELERDE?
  => YENI MUSLUMAN OLMUS SARA BOKKER'E GORE TESETTUR NEYI IFADE EDIYORMUS?
  => RIZIK DUASI NASIL YAPILIR-RIZIK ARTTIRACAK HUSUSLAR NELERDIR?
  => CAN SIKINTIMI NASIL YENERIM? 78
  => COCUGUMUN NAMAZ KILMASINI NASIL TESVIK EDEBILIRIM?
  => TEYEMMUM NASIL ALINIR-YAPILIR-RESIMLERLE ANLATIM?
  => IKINDI NAMAZI NASIL KILINIR?
  => SABAH NAMAZI NASIL KILINIR VIDEOLU TARIFI?
  => AKSAM VE YATSI NAMAZI NASIL KILINIR?
  => OGLE VE IKINDI NAMAZI NASIL KILINIR?VIDEO
  => KABE NASIL YAPILMISTIR-VIDEO IZLE OGREN?
  => ESMA-I HUSNA(ESMA-UL HUSNA)ANLAMLARI-MANASI NEDIR?
  => ISLAMI ACIDAN KADIN PANTOLON GIYEBILIRMI?
  => CEYIZDE OLCU NE OLMALI-HZ FATMA'NIN CEYIZI?
  => NIFAS-LAHUSALIK DONEMI NEDIR-YAPILMASI DINEN YASAK OLAN SEYLER?
  => UMRE NEDIR-NASIL YAPILIR-GIDILIR?
  => EPILASYON CAIZMIDIR?
  => IBADETLERDE KADINLARA SAGLANAN KOLAYLIKLAR NELERDIR?
  => MEKKE'DE NE YENIR-HAC'TA NE YEYICEM?
  => ISTIHAZA-OZUR HANGI SARTLARDA OLUSUR?
  => RAMAZANDA CINSELLIK NASIL OLMALI?
  => KUR'AN-I KERIM'DE ADI GECEN BITKILER HANGILERIDIR?
  => KABE'NIN SIRLARI VIDEO IZLE?
  => HZ.MUHAMMED VE HAYATI IZLE VIDEO?
  => MEKKE'DE EZAN IZLE CANLI YAYIN?
  => ISLAM DINI HAKKINDA TEMEL BILGILER?
  => ISLAMI TEMEL BILGILER-BILIYORMUSUNUZ?
  => KUR'AN OGRENMEK ISTIYORUM-DERSI IZLE-VIDEOLU ANLATIMLA OGREN
  => BIR MUSLUMANIN 24 SAATI?
  => HAC YOLCULUGUNA CIKMADAN ONCE NASIL HAZIRLIK YAPILMALI-NE GEREKLI?
  => OGLUMU-KIZIMI NAMAZA NASIL ALISTIRICAM?
  => HAC VE UMRE NASILIR-YAPILMALI?AYET VE HADISLERLE ANLATIM?
  => HAC VE UMRE NASIL YAPILIR MP3 DINLE OGREN?INDIR-DOWNLOAD ET
  => HAC VE UMRE NASIL YAPILIR.PDF KITAP OKU-INDIR
  => HACCIN YAPILISI-PDF-WORD DOSYASI INDIR-OKU?
  => HAC VE UMRE YOLCULUGU ADABI NASILDIR?PDF-DOC OKU?
  => HAC'TA YAPILAN HATALAR NELERDIR?
  => KUR'AN VE SUNNET ISIGINDA HAC VE UMRE REHBERI INDIR-OKU?
  => HAC'DA KADINLARLA ILGILI HUKUMLER OKU-PDF KITAP-DOC INDIR?
  => HAC'TAKI AMELLERIN HIKMETI NEDIR-KITAP OKU?
  => KALBIN HASTALIKLARI VE BUNLARIN SIFASI ILE ILGILI MAKALE OKU?
  => TOPLUMUN CEVHERI KADINLARA...
  => KADINLARA YONELIK 30 SER'I YASAK NEDIR?ACIKLAMALARIYLA?
  => KADINLARIN MEHRI NE KADARDIR-OLMALIDIR-OKU-INDIR?
  => NAMAZIN ONEMI NEDIR-NE KADAR ONEMLIDIR?ISLAMI ACI...
  => YOLCUNUN NAMAZI VE OURUCU NE ZAMAN-NASIL OLMALIDIR?
  => YASAK VAKITLER NEDIR?NE ZAMAN?
  => CEMAATLE NAMAZ KILMANIN FAZILETLERI NEDIR?
  => BESMELENIN HAYATIMIZDAKI YERI NASIL OLMALI?
  => FARZA GEC KALAN KISI IMAMA NASIL UYMALI?
  => ALISVERIS TUTKUSU ASLINDA HANGI BOSLUGU DOLDURUYOR?
  => NAMAZLARDAN SONRA NEDEN ASIR OKUNUR-HIKMETLERI?
  => BIR ERKEGIN KADINLA TOKALASMASININ HUKMU NEDIR?
  => FATIHA SURESI VE ICERIGI?
  => KABE'NIN MIMARI OZELLIKLERI?TANITIMI
  => NE ICIN YASIYORUZ-NASIL YASIYORUZ?MAKALE
  => NAMAZ KILMANN FIZIKI FAYDALARI?
  => DUA ILE YARDIM ISTEMEK?
  => UMRE NASIL YAPILIR-SA'Y NEDIR?
  => KUR'AN-I KERIM NUZUL SIRASI NASIL?
  => KAZA VE BELALARDAN NASIL KORUNABILIRIZ?
  => TOVBE-ISTIGFAR DUASI NASIL YAPILIR?
  => KUR'AN-I KERIMDE BES VAKIT NAMAZ VARMI?DIYANETIN CEVABI...
  => SIGORTA YAPTIRMAK CAIZMIDIR?
  => KADINLAR BASI ACIK NAMAZ KILABILIRMI?
  => KADINLAR OZEL HALLERINDE HANGI IBADETLERI YAPAMAZLAR?
  => CAMIDE SANDALYEDE NAMAZ KILMAK DOGRUMU?
  => DINI TERIMLER-BU NEDIR-EN DOGRU YANITLARI ILE...
  => DINI KAVRAMLAR SOZLUGU-ANLAMLARI-NEDIR?
  => AHIRETE IMAN KISIYE NE KAZANDIRIR?
  => IMANI ZEDELEYEN ALISILA GELMIS SOZLER(!)
  => KURAN-I KERIM'DE NAMAZ?MUSTAFA ISLAMOGLU
  => www.kuranhalkasi.blogspot.com
  => YURUYEN KUR!AN NASIL OLUNUR-MUSTAFA ISLAMOGLU IZLE?
  => ESMA'UL HUSNA DINLE-OKU?
  => MUSTAFA ISALMOGLU ESMAUL HUSNA (40) EL ALIM - VIDEO IZLE-INDIR
  => MUSTAFA ISLAMOGLU ESMAUL HUSNA-EL HAKIM-IZLE-MP3 INDIR
  => El Kadir - Esmau'l Husna - Mustafa İslamoğlu
  => ESMAUL HUSNA-EL BASIR-IZLE-FACEBOOK SAYFASI
  => ESMAULHUSNA-43.DERS-EL RAKIB-VIDEO IZLE-M.ISLAMOGLU
  => ESMAUL HUSNA (44) - EL HALLAK - VIDEO IZLE-INDIR
  => YURUYEN KURAN NASIL OLUNUR?
  => EVLILIK KADERMIDIR?VIDEO IZLE OGREN
  => CUZ-I IRADE NEDIR?OGREN
  => ALLAH'IN VARLIGINI ISPAT EDEN BUTUN DELILLER VIDEO IZLE...
  => VESVESE NEDIR-IZLE-OGREN?
  => NAMAZ HAKKINDAKI KUR'AN AYETLERI HANGILERIDIR IZLE?
  => OLDUKTEN SONRA DIRILMENIN DELILLERINI IZLE?
  => NAMAZ NASIL KILINIR-RESIMLI ANLATIMLI?
  => YEMEK DUASI NASIL YAPILIR?OKU
  => MIRAC KANDILINDE HANGI DUA OKUNMALI?DUA BU YAZIDA
  => RECEP AYINDA EFENDIMIZ HANGI DUA'YI OKURDU?
  => MEAL ACIKLAMALI KUR'AN DINLE
  => KUR'AN INDIR-MP3-WMV DOWNLOAD
  => KUR'AN MEALI DINLE-RADYOSU
  => FIZILAL-I KUR'AN TEFSIRI(TEK SAYFADA)OKU-SEYYID KUTUB
  => NECM SURESI TEFSIRI-A.AZIZ BAYINDIR
  => SIYER DERSLERI INDIR-MP3-WMV FORMATINDA DİNLE
  => PEYGAMBERIMIZIN HAYATINI IZLE-VIDEO TEK SAYFADA
  => ISLAMI HIC DUYMAYAN BIRISININ AHIRETTEKI DURUMU NEDIR?
  => ESMA-UL HUSNA DERSLERI-SALIH SONMEZ-DINLE-IZLE-INDIR?
  => ISLAMIN ONGORDUGU BIR ORTUNME SEKLI VARMI?
  => BERAAT GECESI HAKKINDA VIDEO IZLE?
  => BAYANLARIN CAMIDE TERAVIH NAMAZINA GITMESI DOGRUMU?HUKMU NEDIR
  => COCUGUMU ORUC TUTMAYA NASIL ALISTIRABLIRIM?
  => SICAKLARDA ORUC TUTMANIN KOLAY YOLLARI?
  => KADIR GECESINDE NASIL DUA EDILMELI-NE YAPILAMALI-VIDEO IZLE?
  => NAMAZLARIN AKSATILMASI SORUNU?
  => M.ISLAMOGLU-(51)ESMAUL HUSNA-EL HAYY-EL KAYYUM IZLE
  => ESMA 52-El Hallak-El Azim-iZLE.iNDiR
  => ESMA (53) EL KERiM - ES SEMii (E)
  => MUSTAFA iSLAMOĞLU--ESMA (54) (1. BÖLÜM-iZLE) EL MUKTEDiR
  => MUSTAFA iSLAMOĞLU-ESMA (54) ( 2. BÖLÜM ) EL MELiK iZLE
  => MUSTAFA iSLAMOGLU-ESMA (55) EL VAHHAB - EL VAHiD iZLE
  => SABAH NAMAZINA NASIL KALKILIR?
  => TEYEMMUM NASIL ALINIR-YAPILIR?
  => NAMAZ VAKITLERI?
  => TERAVIH NAMAZI NASIL KILINIR-VIDEOLU ANLATIM
  => NAMAZI BOZAN SEYLER VE SEHV SECDESI NASIL YAPILIR?VIDEO
  => NAMAZIN FARZLARI NEDIR-VIDEO?
  => HASAN DURSUN"ISMI NUR EFENDIM"DINLE-VIDEO IZLE?
  => RAMAZAN-ORUC ILE ILGILI MERAK EDILENLER
  => BIZ ORUC TUTARKEN METABOLIZMAMIZ NE YAPAR?
  => ORUC NASIL ACILMALI?
  => Amener Resulu Kabe İmamı- Arapça Okunuşu ve Türkçe Anlamı
  => MUSTAFA ISLAMOGLU-ORJINAL NAMAZ?
  => ISLAMI ACIDAN MUZIK DINLEMENIN SINIRI NE OLMALI?
  => El Esmau'l Husna Dersleri 64 El Mursil-Mustafa islamoglu
  => YASAR NURI OZTURK VE MUSTAFA ISLAMOGLU-SOZ VE ISIK-STARTV
  => ONLINE KURAN DINLE
  => Mustafa İslamoğlu Cuma Hutbesi 18-01-13
  => Mustafa İslamoğlu'nun "Pasif İyiden Aktif İyiye" Eseri
  => El Esmâu'l Hüsnâ Dersleri 74 El Hakem - Eş Şâkir Mustafa İslamoğlu
  => KUR'AN NESLI INSASI?
  => ISLAMI ACIDAN EVLILIK VE BOSANMA?
  => Hitâmuhu Misk 2 Esma-i Hüsna Programı izle
  => GELECEK 1000 YIL INSASI-M.ISLAMOĞLU
  => Ramazan Ayinda Uyku Duzeni Nasil Saglanir?
  => ORUC TUTARKEN NASIL TAHMMULLU OLUNUR?
  => Tarihi-Amaci ve Ahkami Yonuyle Kurban?
  => HZ. ALI (r.a)'DAN OGUTLER?
  => HZ. OSMAN(R.A)'DAN OGUTLER
  => MEVLIT KANDILINDE HANGI DUALAR OKUNUR?
  => 2017 HAC UCRETI NE KADAR?
  => 2017 DIYANET UMRE FIYATLARI NE KADAR?
  => UMRE NASIL YAPILIR?
  => Parfüm Kullanmak Abdesti Bozar mı?
  => KOLANYA ABDESTI BOZAR MI?
  => PARFUM SIKILMIS ELBISE ILE NAMAZ KILINIR MI?
  SPOR NASIL YAPICAM
  YEMEK NASIL YAPICAM
  YENI LEZZETLI BALIK TARIFLERI?
  ORGU-DIKIS-DANTEL
  OGRENCIYIM NASIL YAPICAM
  KEYIF NASIL YAPICAM
  MEMURUM NASIL YAPICAM
  ASTROLOJI-BURCLAR NASIL YAPICAM
  MOTORLU ARACLAR NASIL YAPICAM
  INTERNET-WEBMASTER DESTEK
  ILISKILER NASIL YAPICAM
  SANAT NASIL YAPICAM
  GEZMEK ISTIYORUM NASIL YAPICAM
  PRATIK BILGILER NASIL-VIDEO IZLE?
  ♂♀ CINSEL YASAM NASIL YAPILIR?
  BEDAVA KRAL OYUN OYNA?
  GIZLILIK POLITIKASI -KULLANIM SARTLARI-YASAL UYARI
  SITE ISTATIKLERIMIZ
  SITE EKLE-HIT-BACKLINK
  ZIYARETCI YORUMLARI
  ILETISIM SAYFASI
  SITEMAP-RSS
NASILYAPICAMTR.COMSTRONG GAMER GOZNURUNET.COM

NAMAZ HANGI SARTLARDA BIRLESTIRILIR-CEM EDILIR?

Cem meselesinin günümüz şartlarında caiz olup olmadığı en çok sorulan sorular arasında. Fıkhî mezheplerin yaklaşımları ve görüşlerini temellendirdikleri deliller ışığında, sorularda ifade edilen detaylara girmeden, genel ilkeler çerçevesinde bu hususu intikale çalışacağız. Fakat buna geçmeden önce, bir konuya açıklık getirmek, daha doğrusu herkesin bildiği o konuyu bir kez daha vurgulamak lazım.

 

Namaz, "Namaz, müminlere belirli vakitlere bağlı olarak farz kılınmıştır." (5/103) ayetinin mucibince, her bir namaz için takdir buyrulan zaman diliminde kılınması gerekli olan bir ibadettir. Başka bir ifadeyle, vaktinde eda edilmesi itibarıyla eda dediğimiz bu keyfiyet, namazda asıl ve esastır. Vakti haricinde kılınan namaz ise fıkıh literatüründe kaza diye isimlendirilir. Namazın Hak katındaki makbuliyeti, kulluk borcunu ifa ile elde edilecek vicdani tatmin ve inşallah ahirette alınacak mükafat açısından Efendimiz'in (sas) namazın vaktinde eda edilmesi ile alakalı birçok beyanı vardır. Kaldı ki kendisinin fiili tatbikatı, bu tatbikatta göstermiş olduğu hassasiyet de Efendimiz'in (sas) meseleye bakışını ve verdiği önemi göstermesi bakımından oldukça önemlidir.

Bu kısa hatırlatmadan sonra cem'e geçebiliriz. Cem, -namazların birleştirilmesi de diyebiliriz- öğle ile ikindi, akşam ile yatsı namazının herhangi birisinin vaktinde peşi peşine kılınması demektir. İkindi öğle, yatsı akşam vaktinde kılındığında cem-i takdim, tersi olduğunda cem-i tehir adını alır. Sabah namazı ise hiçbir şekilde cem'in konusu olamaz.

Cem, yukarıda namazların vaktinde edası ile alakalı sunduğumuz çerçevenin dışında ama çeşitli sebeplerle, seyrek de olsa bizzat Efendimiz'in (sas) uygulamaları içinde yerini almaktadır. Nedir bu uygulamalar? Hangi şartlarda Allah Rasûlü (sas) cem yapmış?

Bu konuda hadis kitaplarında var olan vakıaları tek tek sıralamak, gazete makalesinin sınırlarını aşar. Onun için söz konusu vakıaların kategorize edilerek toplandığı üst başlıkları sunalım. Efendimiz (sas) hacda Arafat ve Müzdelife'de, yolculuk esnasında, hastalıkta, kar, yağmur, çamur gibi insanların camiye gelmesine mani olacak derecedeki hava muhalefetinde, gerek savaş gerekse başka sebeplerle korkunun hasıl olması gibi -ki bunu tehlike diye de isimlendirebiliriz- ihtiyaç ve zaruret durumunda namazları cem etmiş veya cem edilmesine izin vermiştir.

Bu vakıalara bir bütün olarak bakan mezheplerin cem meselesindeki yaklaşımlarına gelince; çok kısa ifade ile Hanefi mezhebi Arafat ve Müzdelife haricinde cem'i kabul etmez. Diğer mezhepler ise, bazı spesifik meselelerde kendi içlerinde görüş ayrılıkları olsa da, yukarıda sıraladığımız meşru mazeretlere binaen cem'i caiz görürler.

Hanefi mezhebinin hac haricinde cem'i kabul etmeyiş nedeni, Kur'an ve Hz. Peygamber'in (sas) genel uygulamaları ile tevaturen sabit olan namaz vakitlerinin ahad bir haberle terk edilemeyecek olması. Bunu usul diliyle ifade edecek olursak, tevaturen sabit olan haberler ahad haberlerle terk edilemez.

Namaz, "Namaz, müminlere belirli vakitlere bağlı olarak farz kılınmıştır." (5/103) ayetinin mucibince, her bir namaz için takdir buyrulan zaman diliminde kılınması gerekli olan bir ibadettir. Başka bir ifadeyle, vaktinde eda edilmesi itibarıyla eda dediğimiz bu keyfiyet, namazda asıl ve esastır. Vakti haricinde kılınan namaz ise fıkıh literatüründe kaza diye isimlendirilir. Namazın Hak katındaki makbuliyeti, kulluk borcunu ifa ile elde edilecek vicdani tatmin ve inşallah ahirette alınacak mükafat açısından Efendimiz'in (sas) namazın vaktinde eda edilmesi ile alakalı birçok beyanı vardır. Kaldı ki kendisinin fiili tatbikatı, bu tatbikatta göstermiş olduğu hassasiyet de Efendimiz'in (sas) meseleye bakışını ve verdiği önemi göstermesi bakımından oldukça önemlidir.

Bu kısa hatırlatmadan sonra cem'e geçebiliriz. Cem, -namazların birleştirilmesi de diyebiliriz- öğle ile ikindi, akşam ile yatsı namazının herhangi birisinin vaktinde peşi peşine kılınması demektir. İkindi öğle, yatsı akşam vaktinde kılındığında cem-i takdim, tersi olduğunda cem-i tehir adını alır. Sabah namazı ise hiçbir şekilde cem'in konusu olamaz.

Cem, yukarıda namazların vaktinde edası ile alakalı sunduğumuz çerçevenin dışında ama çeşitli sebeplerle, seyrek de olsa bizzat Efendimiz'in (sas) uygulamaları içinde yerini almaktadır. Nedir bu uygulamalar? Hangi şartlarda Allah Rasûlü (sas) cem yapmış?

Bu konuda hadis kitaplarında var olan vakıaları tek tek sıralamak, gazete makalesinin sınırlarını aşar. Onun için söz konusu vakıaların kategorize edilerek toplandığı üst başlıkları sunalım. Efendimiz (sas) hacda Arafat ve Müzdelife'de, yolculuk esnasında, hastalıkta, kar, yağmur, çamur gibi insanların camiye gelmesine mani olacak derecedeki hava muhalefetinde, gerek savaş gerekse başka sebeplerle korkunun hasıl olması gibi -ki bunu tehlike diye de isimlendirebiliriz- ihtiyaç ve zaruret durumunda namazları cem etmiş veya cem edilmesine izin vermiştir.

Bu vakıalara bir bütün olarak bakan mezheplerin cem meselesindeki yaklaşımlarına gelince; çok kısa ifade ile Hanefi mezhebi Arafat ve Müzdelife haricinde cem'i kabul etmez. Diğer mezhepler ise, bazı spesifik meselelerde kendi içlerinde görüş ayrılıkları olsa da, yukarıda sıraladığımız meşru mazeretlere binaen cem'i caiz görürler.

Hanefi mezhebinin hac haricinde cem'i kabul etmeyiş nedeni, Kur'an ve Hz. Peygamber'in (sas) genel uygulamaları ile tevaturen sabit olan namaz vakitlerinin ahad bir haberle terk edilemeyecek olması. Bunu usul diliyle ifade edecek olursak, tevaturen sabit olan haberler ahad haberlerle terk edilemez. Görüldüğü gibi söz konusu hadisleri Hanefiler ret veya inkar ediyor değil, sadece ferdi rivayetlerle sabit olan ve nadiren gerçekleşen vakıaların, bir hükme medar olamayacağını söylüyorlar. Pekala cem'in gerçekleştiği bu hadisleri nasıl yorumluyorlar derseniz; "cem'i muvasalava" veya "cem'i suri" adını verdiğimiz, cem edilen namazların ilkinin kendi vaktinin son cüzünde, diğerinin ise ilk cüzünde kılındığı şeklinde açıklama getiriyorlar.

Namazların birleştirilmesi

Cem meselesini inceliyorduk. Geçen hafta Efendimiz'in (sas) uygulamalarını ve Hanefi mezhebinin bu uygulamalar ışığındaki görüşlerini anlatmıştık.

Bir önceki yazımızda da ifade ettiğimiz gibi, tehlike, hastalık, yolculuk, hava muhalefeti gibi durumlarda Hanefiler hariç diğer üç mezhep cem'in caiz olduğu görüşündedirler. Bunların dayandıkları deliller ve bu delillere bağlı olarak Hanefilere verdikleri cevaplar şöyledir.

"Bir; cem, Efendimiz'in hayatında defalarca kendine yer bulan bir uygulamadır. Nice sahabi de hayatları boyunca cem yapmışlardır.

İki; dinin ruhunda esas olan zorluk değil kolaylıktır. Efendimiz'in umumi manada bu gerçeği dile getiren birçok hadisi vardır. Cem'in yapılmasında gözetilen gaye de zaten budur. Kaldı ki bu, bizim yorumumuz değil, bizzat cem ile alakalı hadisleri rivayet eden ashabın yorumudur. Bununla alakalı olarak "Ümmetini zora koşmak istemedi; ümmetine kolaylık olması için bu tercihi yaptı." gibi sözleri hadis kitapları arasında bulabilirsiniz. Hatta bu hususta Müslim'de geçen ve birçok sahabinin rivayet ettiği bir hadiste Efendimiz, Medine'de mukim olduğu zaman, korku veya yolculuk hali olmaksızın öğle ile ikindi ve akşam ile yatsıyı cem etmiştir. Neden sorusuna ravilerin verdiği cevap hep aynıdır: "Ümmetinden hiç kimseye zorluk çıkarmak istemediği için." (Müslim, Salatü'l Müsafirin, 49)

Üç; Hanefilerin "haberi vahidle mütevatir haber terk edilemez" görüşünü kabulleniyoruz ama cem'e verilen cevazda terk değil, zaruret ve ihtiyaç söz konusu olduğu için tahsis" söz konusudur.

Dört; Hanefilerin cem ile alakalı hadislere getirdiği suri cem'e delalet edebilecek birkaç vakıa vardır; fakat cem hadislerinin hepsine bir bütün halinde baktığınızda suri cem'e delalet etmeyecek hadisler daha fazladır. Kaldi ki cemde böyle bir şeyin şart koşulması ümmet için kolaylık değil zorluk ihtiva eder. Şartlar her zaman suri cem'e uygun olmayabilir."

Bu görüşleri serd eden diğer mezhepler sonucu şöyle bağlarlar: Alışkanlık haline getirmeksizin sadece tehlike, hastalık, yolculuk ve hava muhalefeti gibi sebeplerle cem edilebilir.

Bu bilgiler ışığında günümüze gelince; cem ne asıl ne de azimettir.

Aksine ihtiyaç olduğunda kullanılacak bir istisna ve ruhsattır. Dini hassasiyeti olan, her namazı zamanında kılmaya özen gösteren bir mümin, sözü edilen şartlar tahakkuk ettiğinde bu ruhsattan takliden de olsa istifade edebilir.

Pekala cem şartlarının tahakkukuna kim karar verecek? Elbette namazı kılan mümin. Bu hususta objektif bir ölçü belirlemek zordur. Üst başlıklar halinde verdiğimiz haller, son tahlilde bir ihtiyaç veya zarureti ihtiva etmekte. Allah'a karşı sorumluluk, namazı zamanında, erkanına riayetle kılma gibi ilkeler de meydanda. "Namazım kabul olmuştur." şeklindeki vicdan itminanı da subjektik olarak herkesin imanına, bilgisine, duyarlılığına havale. İşte bunlara bütüncül gözle bakan mümin cem için şartların tahakkuk edip etmediğine kendisi karar verecek.

Son husus; hiç şüphesiz namazın vaktinde edası kazasından evladır. Mesela uçak yolculuğu esnasında namazı vaktinde eda edebilecek imkanı var ama ayakta kılmaya izin verilmediği için oturarak kılmak şartıyla. Bu durumda cem mi yoksa oturarak namazı vaktinde eda mı tercih edilmelidir? Oturarak namazı edada, namazı namaz yapan ka'de, rükû, secde gibi birçok şart kamil manada yerine getirilemeyecektir. Bu sebeple fukahanın genel yaklaşımı, Hz. Peygamber döneminde örneğinin olmamasını da ilave ederek, namaza ait erkanın tam-tekmil yerine getirileceği cem'in tercih edilmesi istikametindedir. Velev ki başka bir mezhebi taklid söz konusu olsa da.

AHMET KURUCAN-ZAMAN
Toplam 6335422 ziyaretçi (12897908 klik) sayfalarımızı gezdi..
Share |
 
 


 

YASAL UYARI: Bu site ziyaretçilerini bilgilendirmek amacıyla hazırlanmış olup, sağlık hizmeti vermemektedir. Sitedeki bilgiler hiç bir şekilde tanı ve tedavi amaçlı kullanılmamalıdır. Tanı ve tedavi için mutlaka bir doktora başvurunuz.Yasal Uyarımızın tamamını okumak için tıklayınız

SİTEMİZDE YAYIMLANAN İÇERİKTEN YAZININ SAHİPLERİ SORUMLUDUR,BU SİTE İLE İLGİLİ HİÇ BİR HUKUKİ BAĞLANTILARI YOKTUR,HIZLI BİR BİLGİLENDİRME REHBERİ OLMAK AMACIYLA ÇEŞİTLİ KAYNAKLARDAN DERLENEREK YAYIMLANAN,FAKAT TELİF HAKKI İÇEREN YAZI-MAKALE VARSA KALDIRILMASI İÇİN İLETİŞİM SAYFAMIZDAN
VEYA "nasilyapicam@gmail.com "ADRESİNDEN HEMEN İRTİBATA GEÇİNİZ,BİLDİRİMİ YAPILAN YAZI DERHAL KALDIRILIR-BİZE BİLDİRİLMEYEN KONU DA SORUMLULUK KABUL EDİLMEZ.